Kilise · Ardahan
Dadaşeni Kilisesi
Dadaşeni Kilisesi (Gürcüce: დადაშენის ეკლესია), tarihsel Kola bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Göle ilçesindeki Dedeşen'de Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Kilise, Samtshe-Saatabago döneminde Gürcü piskoposluk merkeziydi.
Tarihçe
Dadeşi olarak da bilinen Dadaşeni'deki kilise, 9-10. yüzyılda, Gürcü krallığı döneminde inşa edilmiştir. Kilise, Gürcü krallığının parçalanmasından sonra bağımsız devlet haline gelen Samtshe-Saatabago döneminde Dadaşeni Piskoposluğu'nun merkeziydi. Osmanlıların bu yerleşimi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirmesinden sonra kilise işlevini yitirmiş ve zaman içinde yıkılmıştır. Nitekim Alman botanikçi ve gezgin Karl Koch 1843 yılında Dadaşeni Kilisesi'nin yıkık olduğunu yazmıştır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında kiliseyi görmüş ve tanımlamıştır. Takaşvili'nin verdiği bilgiye göre bu tarihte Dadaşeni Kilisesi yıkılmış ve taşlarıyla kilisenin yakınındaki cami inşa edilmişti.
Mimari
Ekvtime Takaişvili'nin tespitine göre Dadaşeni Kilisesi dıştan kare plan üzerinde inşa edilmişti ve doğuda yarı yuvarlak forma sahip olan apsis dışa taşıyordu. İçeriden ise kilise haç plana sahipti ve doğu haç kolu diğerlerine göre daha uzundu. Üç nefli bazilika olarak tanımlanan kilisenin kubbesi, dört köşede bulunan odaların duvarları üzerine oturtulmuştu. Kilisenin kubbesi ve duvarlarının önemli bir kısmı bu tarihte yıkıktı; buna rağmen Takaişvili kalan duvarlardan kilisenin planını tespit etmiştir. Dadaşeni Kilisesi düzlenmiş yüksekçe bir sırtta inşa edilmişti. Kilisenin etrafı duvarlarla çevrilmişti ve bu duvarların köşelerinde kuleler bulunuyordu. Takaişvili'nin bulunduğu tarihte kilisenin çevresindeki duvarın güney bölümü ortadan kalkmıştı. Bir tür kale olan bu mekânın kuzey ve batıda birer girişi vardı. Dadaşeni Kilisesi'nin dış ve iç duvarları kızılımsı kesme taşlarla kaplıydı. Köydeki caminin inşasında da bu taşlar kullanılmıştı. Dedeşen köyünün 300 metre batısında yer alan kale ve kiliseden günümüze duvarların bazı bölümleri kalmıştır. Kilisenin apsisinin kuzey kısmı ile güney duvarının bir bölümü günümüze ulaşmıştır. Güneydeki odada birkaç kaplama taş da tespit edilmiştir. Bunun dışındaki bütün kaplama taşları sökülüp alınmıştır.
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Ardahan'da gezilecek diğer yerler
Göl · Ardahan
Aktaş Gölü
Aktaş Gölü (Gürcüce: კარწახის ტბა / Kartzahi Gölü), Ardahan iliyle Gürcistan sınırında bulunan tektonik oluşumlu bir göldür. Gölün kıyısında yer alan Kenarbel…
Foto: Stratovara, CC BY-SA 4.0
Göl · Ardahan
Çıldır Gölü
Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan bir göldür. Eskiden Palakatsio Gölü olarak adlandırılıyordu. Çıldır Gölü, 123 km2 alanı ile Doğu…
Foto: NASA, Public domain
Kale · Ardahan
Caki Kalesi
Caki Kalesi (Gürcüce: ჯაყის ციხე; okunuşu: “caqis tsih’e”), tarihsel Samtshe bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı Yurtbekler köyünün…
Foto: Unknown author Unknown author, Public domain
Manastır · Ardahan
Ali Manastırı
Ali Manastırı, tam adı Ali Aziz Giorgi Manastırı, (Gürcüce: ალის წმინდა გიორგის მონასტერი; okunuşu: "alis ts'minda giorgis monast'eri"), tarihsel Samtshe…
Foto: Dmitri Yermakov, Public domain
Dağ · Ardahan
Kısır Dağı (Ardahan)
Kısır Dağı,Ardahan ilinin Çıldır ilçesinde, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan yüksek dağlardan biridir. İl topraklarının güney kesiminde, Ardahan havzasında…
Kilise · Ardahan
Çaisi Kilisesi
Çaisi Kilisesi (Gürcüce: ჩაისის ეკლესია), tarihsel Cavaheti bölgesinin Türkiye kısmında, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Çaisi olan…
Kilise · Ardahan
Tskarostavi Kilisesi
Tzkarostavi Kilisesi (Gürcüce: წყაროსთავის საეპისკოპოსო ტაძარი), tarihsel Cavaheti bölgesinde erken Orta Çağ'da inşa edilmiş olan Gürcü piskoposluk…
Kilise · Ardahan
Guguba Kilisesi
Goguba Kilisesi (Gürcüce: გოგუბის ეკლესია; okunuşu: “gogubis eklesia”), Guguba Kilisesi ve Ugubo Kilisesi olarak da bilinir, tarihsel Eruşeti bölgesinde…
Foto: Dmitri Yermakov, Public domain
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.