İçeriğe geç
bulvebil
Ankara

Kilise · Ardahan

Çaisi Kilisesi

Çaisi Kilisesi (Gürcüce: ჩაისის ეკლესია), tarihsel Cavaheti bölgesinin Türkiye kısmında, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Çaisi olan Kayabeyi köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir. Yakın bir tarihe kadar cami olarak kullanılmıştır.

Tarihçe

Çaisi Kilisesi, bazı kaynaklara göre 9. yüzyılda, bazı kaynaklara göre ise, 14-15. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Kilise ve kilisenin bulunduğu köyü Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim Çaisi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 12 Hristiyan haneden oluşuyordu ve ispenç vergisi vermekle yükümlü erkekler Parnaoz, Suran, Gogiça, Gabriel, Otara, İvane, Varsima gibi Gürcü adları taşıyordu. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili 1902 yılında kiliseyi incelemiş ve tanımlamıştır. Takaişvili kilisede bir taş üzerinde Hutsuri karakterlerle yazılmış Gürcüce bir yazıt tespit etmiş ve bu taşın fotoğrafını 1909 yılında Rusça eserinde yayımlamıştır. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre Çaisi Kilisesi bu tarihte de cami olarak kullanılıyordu.

Mimari

Aziz Tevdore'ye ithaf edilmiş olan Çaisi Kilisesi, dolgu tekniğiyle inşa edilmiş ve cephesi değişik renklere sahip düzgün kesme taşlarla kaplanmıştır. Tek nef bir yapı olan kilise, pilasterlerle üç kısma ayrılmıştır. Yarım yuvarlak forma sahip derin bir apsisi bulunmaktadır. Camiye çevrilirken batı ve kuzey duvarlarında pencereler açılmıştır. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili'nin 1902 yılındaki tespitine göre, kubbesi olmayan kilisenin girişi güneyde yer alıyordu. Ancak yapı camiye çevrildikten sonra kuzey tarafta bir giriş kapısı açılmış ve güneydeki kapı kapatılıp mihrap nişi haline getirilmiştir. Yapının doğu, batı ve güne cephelerinde birer pencere bulunuyordu. Batı cephesindeki pencerenin üstünde oyulmuş bir haç bulunuyordu. Semer tipi çatı taş plakalarla örtülmüştür. Kapılarda ve duvarlarda bulunan Gürcüce yazılar silik haldeydi. Takaişvili, 1902 yılında tespit edip 1909'da yayımladığı Gürcüce yazıtı şu şekilde okumuştur:(წ)მო თოდ(რე) (გ)ლხკსა მიქელა გნსრლებ(ლ ს)ა ამისსა წდისა სდ რის უშლე (და) სლთა ადდე. Çeviri: "Aziz Teodore, bu kiliseyi tamamlayan günahkâr Mikel'i bağışla ve ruhunu yücelt."

Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.

Konum ve yol tarifi

Ardahan'da gezilecek diğer yerler

Göl · Ardahan

Aktaş Gölü

Aktaş Gölü (Gürcüce: კარწახის ტბა / Kartzahi Gölü), Ardahan iliyle Gürcistan sınırında bulunan tektonik oluşumlu bir göldür. Gölün kıyısında yer alan Kenarbel…

Foto: Stratovara, CC BY-SA 4.0

Göl · Ardahan

Çıldır Gölü

Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan bir göldür. Eskiden Palakatsio Gölü olarak adlandırılıyordu. Çıldır Gölü, 123 km2 alanı ile Doğu…

Foto: NASA, Public domain

Kale · Ardahan

Caki Kalesi

Caki Kalesi (Gürcüce: ჯაყის ციხე; okunuşu: “caqis tsih’e”), tarihsel Samtshe bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı Yurtbekler köyünün…

Foto: Unknown author Unknown author, Public domain

Manastır · Ardahan

Ali Manastırı

Ali Manastırı, tam adı Ali Aziz Giorgi Manastırı, (Gürcüce: ალის წმინდა გიორგის მონასტერი; okunuşu: "alis ts'minda giorgis monast'eri"), tarihsel Samtshe…

Foto: Dmitri Yermakov, Public domain

Dağ · Ardahan

Kısır Dağı (Ardahan)

Kısır Dağı,Ardahan ilinin Çıldır ilçesinde, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan yüksek dağlardan biridir. İl topraklarının güney kesiminde, Ardahan havzasında…

Kilise · Ardahan

Tskarostavi Kilisesi

Tzkarostavi Kilisesi (Gürcüce: წყაროსთავის საეპისკოპოსო ტაძარი), tarihsel Cavaheti bölgesinde erken Orta Çağ'da inşa edilmiş olan Gürcü piskoposluk…

Kilise · Ardahan

Guguba Kilisesi

Goguba Kilisesi (Gürcüce: გოგუბის ეკლესია; okunuşu: “gogubis eklesia”), Guguba Kilisesi ve Ugubo Kilisesi olarak da bilinir, tarihsel Eruşeti bölgesinde…

Foto: Dmitri Yermakov, Public domain

Kilise · Ardahan

Mere Kilisesi

Mere Kilisesi (Gürcüce: მერეს ეკლესია), tarihsel Samtshe bölgesinin Türkiye kesiminde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı ve eski adı Mere olan…

Foto: Mkurtel, CC BY-SA 4.0

Yorumlar (0)

Misafir olarak yazıyorsun · Giriş yap ya da bilgilerini yaz.

Yorumlar editör onayından sonra görünür.

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.