Kilise · Ardahan
Çaisi Kilisesi
Çaisi Kilisesi (Gürcüce: ჩაისის ეკლესია), tarihsel Cavaheti bölgesinin Türkiye kısmında, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Çaisi olan Kayabeyi köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir. Yakın bir tarihe kadar cami olarak kullanılmıştır.
Tarihçe
Çaisi Kilisesi, bazı kaynaklara göre 9. yüzyılda, bazı kaynaklara göre ise, 14-15. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Kilise ve kilisenin bulunduğu köyü Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim Çaisi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 12 Hristiyan haneden oluşuyordu ve ispenç vergisi vermekle yükümlü erkekler Parnaoz, Suran, Gogiça, Gabriel, Otara, İvane, Varsima gibi Gürcü adları taşıyordu. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili 1902 yılında kiliseyi incelemiş ve tanımlamıştır. Takaişvili kilisede bir taş üzerinde Hutsuri karakterlerle yazılmış Gürcüce bir yazıt tespit etmiş ve bu taşın fotoğrafını 1909 yılında Rusça eserinde yayımlamıştır. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre Çaisi Kilisesi bu tarihte de cami olarak kullanılıyordu.
Mimari
Aziz Tevdore'ye ithaf edilmiş olan Çaisi Kilisesi, dolgu tekniğiyle inşa edilmiş ve cephesi değişik renklere sahip düzgün kesme taşlarla kaplanmıştır. Tek nef bir yapı olan kilise, pilasterlerle üç kısma ayrılmıştır. Yarım yuvarlak forma sahip derin bir apsisi bulunmaktadır. Camiye çevrilirken batı ve kuzey duvarlarında pencereler açılmıştır. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili'nin 1902 yılındaki tespitine göre, kubbesi olmayan kilisenin girişi güneyde yer alıyordu. Ancak yapı camiye çevrildikten sonra kuzey tarafta bir giriş kapısı açılmış ve güneydeki kapı kapatılıp mihrap nişi haline getirilmiştir. Yapının doğu, batı ve güne cephelerinde birer pencere bulunuyordu. Batı cephesindeki pencerenin üstünde oyulmuş bir haç bulunuyordu. Semer tipi çatı taş plakalarla örtülmüştür. Kapılarda ve duvarlarda bulunan Gürcüce yazılar silik haldeydi. Takaişvili, 1902 yılında tespit edip 1909'da yayımladığı Gürcüce yazıtı şu şekilde okumuştur:(წ)მო თოდ(რე) (გ)ლხკსა მიქელა გნსრლებ(ლ ს)ა ამისსა წდისა სდ რის უშლე (და) სლთა ადდე. Çeviri: "Aziz Teodore, bu kiliseyi tamamlayan günahkâr Mikel'i bağışla ve ruhunu yücelt."
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Ardahan'da gezilecek diğer yerler
Göl · Ardahan
Aktaş Gölü
Aktaş Gölü (Gürcüce: კარწახის ტბა / Kartzahi Gölü), Ardahan iliyle Gürcistan sınırında bulunan tektonik oluşumlu bir göldür. Gölün kıyısında yer alan Kenarbel…
Foto: Stratovara, CC BY-SA 4.0
Göl · Ardahan
Çıldır Gölü
Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan bir göldür. Eskiden Palakatsio Gölü olarak adlandırılıyordu. Çıldır Gölü, 123 km2 alanı ile Doğu…
Foto: NASA, Public domain
Kale · Ardahan
Caki Kalesi
Caki Kalesi (Gürcüce: ჯაყის ციხე; okunuşu: “caqis tsih’e”), tarihsel Samtshe bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı Yurtbekler köyünün…
Foto: Unknown author Unknown author, Public domain
Manastır · Ardahan
Ali Manastırı
Ali Manastırı, tam adı Ali Aziz Giorgi Manastırı, (Gürcüce: ალის წმინდა გიორგის მონასტერი; okunuşu: "alis ts'minda giorgis monast'eri"), tarihsel Samtshe…
Foto: Dmitri Yermakov, Public domain
Dağ · Ardahan
Kısır Dağı (Ardahan)
Kısır Dağı,Ardahan ilinin Çıldır ilçesinde, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan yüksek dağlardan biridir. İl topraklarının güney kesiminde, Ardahan havzasında…
Kilise · Ardahan
Tskarostavi Kilisesi
Tzkarostavi Kilisesi (Gürcüce: წყაროსთავის საეპისკოპოსო ტაძარი), tarihsel Cavaheti bölgesinde erken Orta Çağ'da inşa edilmiş olan Gürcü piskoposluk…
Kilise · Ardahan
Guguba Kilisesi
Goguba Kilisesi (Gürcüce: გოგუბის ეკლესია; okunuşu: “gogubis eklesia”), Guguba Kilisesi ve Ugubo Kilisesi olarak da bilinir, tarihsel Eruşeti bölgesinde…
Foto: Dmitri Yermakov, Public domain
Kilise · Ardahan
Mere Kilisesi
Mere Kilisesi (Gürcüce: მერეს ეკლესია), tarihsel Samtshe bölgesinin Türkiye kesiminde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı ve eski adı Mere olan…
Foto: Mkurtel, CC BY-SA 4.0
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.