Ören yeri · Malatya
Cafer Höyük
Cafer Höyük, Malatya il merkezinin yaklaşık 40 km. kuzeydoğusunda bulunan höyük bugün için Karakaya Barajı suları altında kalmıştır. Bölgenin günümüzde 9 bin yıl önce iskan edildiği düşünülmektedir. Paleolitik Çağ insanlarının, Malatya civarında sık rastlanan mağaralardan çıkıp yabanıl tahıl devşiriciliği ile yerleşik yaşama geçtikleri, ardından da tarıma başladıkları (Neolitik Devrim) anlaşılmaktadır. Ancak hayvan evcilleştirildiğine ilişkin bir bulgu yoktur.
Kazılar
Kazı çalışmaları, 1979-1986 yılları arasında Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) tarafından Jacques Cauvin başkanlığında yapılmıştır. Yerleşme esas olarak Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ yerleşmesidir ancak, İlk Tunç Çağı’na ait olduğu ileri sürülen bazı buluntularla Orta Çağ’a ait az sayıda olmakla birlikte parçalar bulunmuştur.
Buluntular
Cafer Höyük, özellikle yapı tekniği yönünden Çayönü ile benzerlikler gösteren bir yerleşme olarak görülmektedir. Bu yerleşmede büyük olasılıkla tarım yapılırken hayvancılık henüz başlamamıştı. Cafer Höyük’ün dikkati çeker bir özelliği, bereket tanrıçasını temsil eden ve geniş bir çevrede kanıksanmış kadın idolleri yanı sıra bir erkek idolünün bulunmuş olmasıdır. Çayönü ve Göbeklitepe kazılarında da bulunan bu erkek idollerinin tanrı adak heykelcikleri olması muhtemeldir. Yerleşimin “Eski Evre”sinde çakmak taşı aletler obsidiyen aletlerin kabaca iki katıdır. Fakat “Orta Evre”den başlayarak obsidiyen kullanımında artış görülmektedir. “Yeni Evre”de ise obsidiyen kullanımı % 90’ı bulmuştur. Kazılarda başsız bir iskeletle biri ana rahmindeki gibi kıvrık olmak üzere iki çocuk iskeleti ortaya çıkarılmıştır. “Eski Evre” X. tabakada, aralarında dar geçitler olan yan yana üç odalı dikdörtgen bir yapı ortaya çıkarılmıştır. Üst tabakalardaki yapılardan farklı olan bu yapı, Kazı Başkanı Cauvin tarafından, Çayönü yerleşmesinin Izgara ve Hücre Planlı Yapılar Evreleri arasında değerlendirilmiştir. Çayönü yerleşmesinin Izgara Planlı Yapılar Evresi ile Hücre Planlı Yapılar Evresi, Çanak Çömleksiz Neolitik B Dönemi'ne tarihlenmektedir. Buna göre Cafer Höyük'ün uyarlanmış radyoaktif yaşı MÖ 8.450-7.180 tarihlerine denk gelmektedir. Öte yandan köpek dışında evcil hayvan iskeletine rastlanmamıştır. İlk evrelerde çok bol olarak tavşan avlandığı ama daha sonraları avlanan tavşan sayısının çok çok azaldığı görülmüştür. Yine ilk evrelerde tilki, karaca, yaban domuzu ve büyük baş hayvanlar, diğer avları oluşturmaktadır. İleriki devrelerde bu hayvanların sayısı birdenbire artış göstermektedir. Koyun ve keçi her iki evrede de aynı sayıda avlanmaktadır. Diğer yandan geyik, ileriki evrelerde avlanır olmuştur. Çok az olmakla birlikte ayı ve panter kemiklerine de rastlanmıştır. Tüm bu buluntular, ileriki evrelerde büyük cüsseli avların tercih edildiği şeklinde yorumlanmaktadır. Büyük cüsseli hayvanları avlayabilmek için avlanma tekniklerinin ve av sosyal organizasyonun geliştirilmiş olduğu düşünülmelidir. Kazılarda ilk tabakalardan itibaren yabanıl buğdayın yanı sıra emmer ve einkorn buğdayı da bulunmuştur. Bu iki buğdayın kültüre alındığı anlaşılmaktadır. Aynı şekilde mercimek ve bezelye de yabanıl türleri yanında kültüre alınmış haliyle bulunmaktadır. Arpa, üst evrelere doğru kültüre alınmıştır.
Değerlendirme
Höyükte sadece kurtarma kazısı yapılabildiği için “pek çok bilinmeyenle birlikte” artık su altındadır.
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Malatya'da gezilecek diğer yerler
Ören yeri · Malatya
Arslantepe
Arslantepe Höyüğü veya Melid, Malatya'nın 7 km kuzeydoğusunda yer alan bir arkeolojik yerleşimdir. Türkiye'deki en büyük höyüklerden biridir. Höyük, Fırat…
Foto: Klaus-Peter Simon, CC BY-SA 3.0
Kilise · Malatya
Arapgir Katedrali
Arapgir Ana Kilisesi veya Arabkir Azize Meryamana Katedrali (Ermenice: Սուրբ Աստվածածին վանք veya Արաբկիրի մայր եկեղեցի), 13. yüzyılda Arapgir'de inşa edilen…
Foto: Hovik95, Public domain
Cami · Malatya
Malatya Ulu Cami
Malatya Ulu Camii (Battalgazi Ulu Camii olarak da bilinir), Türkiye'nin Malatya ilinin Battalgazi ilçesinde şehir surları içinde yer alan tarihi cami. Anadolu…
Foto: Panegyrics of Granovetter from Toronto, Ontario, Canada, CC BY-SA 2.0
Cami · Malatya
Malatya Yeni Camii
Yeni Camii, Malatya'nın şehir merkezinde bulunan, inşaatı 1913'te tamamlanmış bir Osmanlı camisiydi. Malatya'nın simgesi sayılan cami, Hacı Yusuf Camisi, Hoca…
Foto: reibai, CC BY 2.0
Müze · Malatya
Malatya Müzesi
Malatya Müzesi, Türkiye'nin Malatya kentinde bulunan bir arkeoloji ve etnografya müzesidir. Müze, 1979 yılında kurulmuş olup Kernek Meydanı'nda yer…
Foto: Klaus-Peter Simon, CC BY-SA 3.0
Ören yeri · Malatya
Değirmentepe Höyüğü
Değirmentepe Höyüğü, Malatya ilinin 24 km. kuzeydoğusunda Karakaya Barajı Gölü suları altında kalmış olan bir höyüktür.
Kilise · Malatya
Taşhoron Kilisesi
Taşhoron Kilisesi (Taş Kilise/Üç Horan) veya Kutsal Üçlü Kilisesi (Ermenice: Սուրբ Երրորդութիւն Եկեղեցի Surp Yerrortutyun Egeğedzi), Malatya ili Yeşilyurt…
Foto: Osourdounmou, CC BY-SA 4.0
Kanyon · Malatya
Tohma Kanyonu
Tohma Kanyonu, Malatya ilinin Darende ilçesinde bulunan bir kanyondur. Kanyonda bitki örtüsü selvi, çınar, söğüt ve incir ağaçlarından oluşmaktadır. Ahşap yaya…
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.