Manastır · Artvin
Berta Manastırı
Berta Manastırı (Gürcüce: ბერთა veya ბერთის მონასტერი; okunuşu: “berta” veya "bertis monast'eri"), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ili merkez ilçesine bağlı Ortaköy’de (eski adı Berta) bulunan eski bir Gürcü Ortodoks manastırıdır. 8. veya 9. yüzyılda inşa edilmiştir. Yapının ayakta kalan kısmı günümüzde cami olarak kullanılmaktadır.
Tarihçe
Berta Manastırı’ndan ilk kez 10. yüzyılda Gürcü yazar Giorgi Merçule söz etmiştir. Buna göre manastır, Gürcü Bagrationi Hanedanının yönettiği Tao-Klarceti’de Grigol Hantsteli'nin (759-861) rehberliğinde faaliyet gösteren dinsel kurumlardan biriydi. Manastırın 830-840’larda kurulduğu tahmin edilmektedir. Grigol Hantsteli’nin Yaşamı’ adlı elyazması ile birinci Berta İncili (10. yüzyıl) ve ikinci Berta İncili’ne (12. yüzyıl) düşülen notlara göre Berta Manastırı Meryem Ana'ya adanmıştır. Berta Manastırı yapıları, bugünkü Ortaköy’e yukarıdan bakan bir tepede, düzgün blok taşlardan inşa edilmiştir. Birkaç kubbeli yapıdan oluşan Berta Manastırı, bölgenin 16. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesinden sonra terk edilmiştir. Manastırın ayakta kalan kilisesi, tahminen 17. yüzyılda camiye çevrilmiştir ve cami günümüzde Ortaköy Kilise Camii olarak anılmaktadır. Manastırın büyük bir dikdörtgen yapı olan yemekhanesi, cami olarak kullanılan ana kilise gibi ayakta kalmış bir yapıdır.
Berta Kilisesi
Günümüzde Ortaköy Kilise Camii'nin yapısına dönüşmüş olan Berta Kilisesi, 9. yüzyılda, Gürcü Krallığı döneminde Berta Manastırı'nın ana kilisesi olarak inşa edilmiştir. Doğu duvarındaki bir taşta Gürcü alfabesinin Nushuri karakterleriyle yazılmış olan Gürcüce yazı bu dönemden kalmış ve tahrip olmakla birlikte günümüze ulaşmıştır. Kilise kesme kireçtaşlarıyla inşa edilmiştir. İç duvarları sonradan sıvanmış olmasına karşın, duvar resimlerinin izleri bugün de fark edilmektedir. Berta Kilisesi'nin güney duvarına bitişik yapı bugün temel seviyesine kadar yıkık haldedir.
Berta yazmaları
Berta Manastırı, dinsel eserlerin elyazması olarak çoğaltıldığı yerlerden biriydi. Gürcü elyazması sanatının en önemli eserleri olan Berta İncilleri günümüze ulaşmıştır. 998 yılına tarihlenen bu İncil’, ABD'de Harvard Üniversitesi Kütüphanesi'nde korunmaktadır. 12. yüzyıla ait başka bir Berta İncili ise, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'teki Ulusal Elyazmaları Merkezi'ndedir. Bu İncilin cilt kapakları Opizalı bir el sanatları ustası olan Beşken (Beşken Opizari) tarafından süslenmiştir. Berta İncillerinin cilt kapağı, ayrıntılar dışında, aynı dönemde Tao-Klarceti'de çoğaltılan Tskarostavi İncilleri ile aynı özellikleri taşır.
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Artvin'da gezilecek diğer yerler
Kilise · Artvin
Opiza Manastırı
Opiza Manastırı (Gürcüce: ოპიზის მონასტერი; okunuşu: “op’izis monast'eri”), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı ve eski…
Foto: ლიკა აბრალავა, Public domain
Manastır · Artvin
İşhani Manastırı
İşhan Manastırı (Gürcüce: იშხნის მონასტერი; okunuşu: “işh’nis monast'eri"; İşhan Manastırı ya da İşhan Kilisesi olarak da bilinir), tarihsel Gürcistan…
Foto: Island at Georgian Wikipedia, Public domain
Manastır · Artvin
Othta Eklesia
Tekkale Manastırı (Gürcüce: ოთხთა ეკლესია; translit.: “oth’ta ek’lesia”), tarihsel Tao bölgesinde Gürcü Ortodoks manastırıdır. 10. yüzyılda kurulmuş olan…
Foto: Bertramz, CC BY-SA 3.0
Kale · Artvin
Parehi Manastırı
Parehi Manastırı, Parehta Manastırı olarak da bilinir (Gürcüce: პარეხი ya da პარეხთა; okunuşu.: "p'areh'i" ya da "p'areh'ta"), tarihi Klarceti bölgesinde…
Foto: Dawid Deutschland, Public domain
Manastır · Artvin
Ança Manastırı
Ança Manastırı (Gürcüce: ანჩის მონასტერი; okunuşu: “ançis monast'eri”), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı ve eski…
Foto: Niko Marr, Public domain
Kilise · Artvin
Handzta Manastırı
Handzta Manastırı ya da Hantsta Manastırı (Gürcüce: ხანძთა ya da ხანცთა; okunuşu.: “h’andzta” ya da “h’antsta”), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin…
Kilise · Artvin
Tbeti Manastırı
Tbeti Kilisesi (Gürcüce: ტბეთის ეკლესია), tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı ve eski adı Tbeti olan Cevizli köyünde…
Foto: პავლინოვ (Pavlinov), Public domain
Manastır · Artvin
Parhali Manastırı
Parhali Manastırı (Gürcüce: პარხლის მონასტერი; okunuşu: "p'arh'lis monast'eri"), Türkiye'nin Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Altıparmak köyünde bulunan…
Foto: Paata Vardanashvili, CC BY 2.0
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.